Mekanik Tesisat

Pis Su Tesisatı Nedir

Pis su tesisatı, binalarda su akıtma yerlerinden gelen pis ve kirli suları şehir kanalizasyon şebekesine veya fosseptik çukur denilen süzme ve çürütme çukuruna aktaran tesisat, pis su tesisatı olarak adlandırılır. Tesisatın işlevini sağlayabilmesi için, pis suların sürekli ve hızlı bir şekilde uzaklaştırılması, koku, gaz ve böceklerin bina içine geçmesinin önlenmesi gerekir. Bir binanın pis su tesisatı; dış pis su, iç pis su ve yağış suyu tesisatı olmak üzere üç bölüme ayrılmaktadır. İç pis su tesisatı dış pis su tesisatına bağlanırken, yağış suyu tesisatı ayrı olarak döşenir. Pis su tesisatında kullanılan işaret ve semboller Tablo-4.1 de verilmiştir.

işaret ve semboller
Tablo-4.1: Pis su tesisatında kullanılan işaret ve semboller
Pis su tesisatı

Pis Su Tesisatının Elemanları

Pis su tesisatının dış pis su bölümü, Şekil-4.1 de şematik olarak görüldüğü gibi, binanın dışından başlayıp şehir kanalizasyon şebekesine ve fosseptik çukura kadar devam eder. Bu bölümde konut dışı kanal ve rögarlar bulunur. Pis su tesisatında yeralan boruların tümü, içiçe geçmeli (muflu) bağlanacak şekilde imal edilirler. Konut dışı kanal borusu beton (büz), kil (künk), asbestli çimento, dökme demir ve plastik (PVC) malzemeden yapılabilmektedir. Rögarlar ile şehir kanalizasyon şebekesi arasındaki bağlantıyı sağlayan konut dışı kanalının sürekli bir eğime sahip olması gerekir.

Bina dış pis su tesisatı
tesisatı

Konut dışı kanal boyunca belirli aralıklarla yerleştirilen rögarlar, genellikle beton malzemeden 50x50x80 cm boyutlarında yapılırlar. Konut dışı kanalın tıkanma olasılığını azaltma amacıyla kullanılan rögarların belirli aralıklarla temizlenmeleri gerekir.

Şekil-4.2 de şematik olarak görülen bina içi pis su tesisatı su akıtma yerlerinden gelen kirli suyu konut dışı kanala bağlayan boru ağıdır. Bu bölümde ana borular, kolonlar, kat boruları, bağlantı boruları, sifonlar ve havalandırma boruları yer almaktadır.

 Bina iç pis su tesisatının bölümleri

Ana borular, binanın zemininde bulunurlar ve kolonlardan gelen pis suları toplayarak rögarlar ve konut dışı kanalına iletirler. Genellikle 1/100 ve 1/50 eğimle yatay olarak döşenen ana borular, kırdöküm veya plastik malzemeden yapılırlar. Kolonlar, üst katlardaki pis suları ana borulara ileten düşey olarak döşenen borulardır. Kırdöküm, galvanizli çelik veya plastik malzemeden yapılırlar.

su tesisatı

Kat borusu, bağlantı borularından gelen pis suyu toplayarak kolonlara iletirler. Kırdöküm veya plastik malzemeden yapılırlar ve genellikle 1/50 eğimle döşenirler. Bu borular döşeme altına yerleştirilirler.

pis su tesisatı

Bağlantı boruları, su akıtma yerlerini kat borusuna bağlarlar. Kurşun, kırdöküm veya plastik malzemeden yapılırlar ve daima duvara veya döşemeye gömülü olarak döşenirler.

Sifonlar, lavabo, küvet, klozet gibi su akıtma yerleri ile bağlantı borusu arasındaki elemanlardır. Kurşun, pirinç, kırdöküm, seramik, plastik malzemeden yapılabilirler. Günümüzde çoğunlukla plastik malzemeden üretilmektedirler. Sifonların en önemli görevi, kötü kokuların binanın içine girmesini engelleyen bir su perdesi oluşturmaktır. Biçimlerine göre, borulu ve şişe tipli sifonlar Şekil-4.3 de şematik olarak verilmiştir. Pis su tesisatında meydana gelebilecek basınç dengesizliği, sifonlardaki su perdelerinin bozulmasına neden olabilmektedir.

 Borulu ve şişe tipli sifonlar

Havalandırma boruları, pis su tesisatında basınç dengesinin sağlanması ve dolayısıyla sifonlardaki su perdelerinin korunması amacıyla döşenir. Küçük binalarda en üst kattaki kolon borusu, binanın çatısına kadar çıkarılarak pis su tesisatının havalandırılması sağlanabilmektedir.

Pis Su Tesisatı ile İlgili Kriterler

Pis su tesisatının döşenmesinde aşağıda sıralanan ayrıntılar göz önünde bulundurulmalıdır.

– Pis su tesisatını oluşturan boruların tümü, bir ucu diğer borunun ucuna oturacak şekilde, muflu olmalıdır. Bu tipteki boruların kolay sökülebilme ve takılabilme üstünlüğü vardır.

– Pis su tesisatının döşenmesine kolonlardan başlanılmalı ve en alt kattan yukarı doğru devam edilmelidir. Her kolonun erişilebilecek en alt noktasına bir temizleme borusu konulmalıdır.

– Yatay borular düz olarak değişmeyen genellikle %2 lik eğimle döşenmeli ve akış hızı 0.6 m/s den küçük olmamalıdır.

– Boru birleşimleri, akış yönünde ve dar açı yapacak şekilde olmalıdır. Emme etkisinin arttırılması için, kat boruları kolonlara 45 lik dirseklerle bağlanmalıdır.

– Yatay olarak döşenen kat boruları ve zemin kattaki ana borularının uzunlukları mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.

– Banyo ve tuvalet gibi yerlerde zorunlu olmadıkça düşük döşeme yapılmamalıdır.

Pis su

Pis Su Tesisatı Boru Çaplarının Belirlenmesi

Pis su tesisatını oluşturan boruların çaplarının uygun bir şekilde belirlenmesi, ekonomikliğin yanısıra tesisatın düzgün çalışması açısından da önemlidir. Pis suyun yoğunluğu temiz suya göre fazla olduğundan, boru çaplarının gereğinden büyük ya da küçük seçilmesi sakıncalar oluşturabilir. Temiz su tesisatındakine benzer şekilde pis su tesisatının hesaplanmasında da su akıtma yerlerinden gelen pis ve atık su yükü, sarfiyat birimi olarak tanımlanmaktadır. Tablo-4.2 de çeşitli su akıtma yerlerinin sarfiyat birimleri ile birlikte bağlantı borularının çap değerleri verilmektedir. Tesisattaki her bir borunun yük değeri, bu boruya bağlanan boruların yük değerleri toplanarak belirlenmektedir.

 Pis su yük değerleri

Su akıtma yerlerini kat borusuna bağlayan bağlantı borularının çapları, su akıtma yerinin tipine göre, Tablo-4.2 den alınır. Kolon boruları ile kat ve ana borular gibi yatay boruların çapları Tablo-4.3 den bulunabilir.

Yatay ve düşey pis su boru çapları

Düşey borular olan kolon boruları için taşıdıkları sarfiyat toplamına göre, Tablo-4.3 ün son sütunundaki en yakın büyük yük değeri alınır. İlk sütunda buna karşılık gelen nominal çap değeri seçilir.

Kat borusu ve ana borular gibi yatay boruların çaplarının belirlenmesinde, eğim ve pürüzlülük değerleri göz önüne alınmalıdır. Aynı çizelgeden verilen eğim ve pürüzlülük değerleri esas alınarak yatay borunun taşıyacağı yük değerine en yakın büyük yük değeri bulunarak ilk sütunda karşılık gelen nominal çap değeri belirlenir.

Pis Su Tesisatının Havalandırılması

Tesisattaki borulardan pis suyun düzenli akabilmesi ve sifonlardaki su perdelerinin korunabilmesi için havalandırma yapılması gereklidir. Ayrıca, havalandırma ile borular içinde oluşabilecek mantarların neden olabileceği tıkanma olasılığı da azaltılmış olmaktadır. Ayrı bir havalandırma tesisatı olmayan binalarda, Şekil-4.2 de görüldüğü gibi kolon borularının en üst kattan itibaren çatı üzerine çıkarılması ile havalandırma yapılması yeterli olmaktadır. Dizi halindeki su akıtma yerlerinin havalandırılması, Şekil-4.4 de görüldüğü gibi tekli, birleşik ve müşterek tipte yapılabilmektedir. Tekli havalandırmada her sifon bağımsız olarak havalandırılır. Birleşik havalandırma sırt sırta yerleştirilmiş sifonlar için tercih edilebilir. Müşterek havalandırmada, havalandırma borusu pis su kolonuna bağlanır.

Sifonların havalandırma şekilleri

Pis su tesisatı hakkında daha detaylı bilgi almak için bize ulaşın

Mekanik tesisat hakkında daha detaylı bilgi için diğer yazılarımıza göz atın

Pis su tesisatı nasıl çalışır

Join The Discussion

%d blogcu bunu beğendi: